Elvis Presley; Rock'n Roll kralı - Yazı dizisi

[Metal_Adam]

Birinci Bölüm


Rock N Roll’un Kral’ı 8 Ocak 1935 Tupelo Missisippi’de doğdu.İlk gitarını 11 yaşındayken annesi Elvis bir kovboy tüfeği istemiş olmasına rağmen fiyatı yüzünden almıştı.
O günlerde bunun Rock N Roll için bir dönüm noktası olacağını ve dünya genelinde milyonlarca Elvis hayranı tarafından ölümünden 30 yıl sonra (tam olarak 16 ağustos 2007 de 30 yıl oluyor)bile konuşulabileceğini elbetteki kimse bilemezdi.



Elvis Presley’i sadece Rock N Roll kültürüne indirgeyerek anlamaya çalışmak ve değerlendirmek büyük bir gaflet olur.
1950 1960 ve 1970’li yılları müzikal açıdan değil genel olarak ele alırsak ve Elvis Presley’in o yılların insanları üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu kavrayabilirsek Elvis Presley’i anlamaya başlamışız demektir.
Bir örneğe ihtiyaç duyacak olursak o günkü şartlara rağmen Elvis Presley’in verdiği bütün konserlerin ya profösyenel ya da amatör kayıtları mevcut.
Bu kayıtların pek çoğu amatör ve hayranlarınca tamamen kendi başlarına kaydedilmiş.Bu konserler Kralı hayatları boyunca bir daha görüp göremeyeceklerini bilmedikleri için belki daha sonraları yeniden dinleyebilmek için beklide bir anı olarak kaydedilmişti,bunu bilmek ne yazık ki pek mümkün değil artık.
Bu konser kayıtları Elvis’in konserlerde söylediği şarkılar ya da değişik yorumları hakkında bize bir çok bilgi veriyor ama bunun dışında bence Elvis’in o zamanlar dünya için ne kadar değerli olduğunun da en büyük kanıtı.
Kral’ın konserlerinden bahsetmişken 40 ülkede uydu aracılığıyla yayınlanan 1973 de verdiği Aloha From Havaii konserini atlamak olmaz.

Kendisine iltifat edilğinde utanarak söylediğinin aksine sadece bir şarkıcı değil döneminin en büyük gitaristlerinden birisiydi aynı zamanda.Belki son dönemlerindeki konserlerinde ilk üç dört şarkıdan sonra gitar Kral’ın elinde bir dekor halini alıyordu ama çeşitli bir çok bilgiye göre Elvis büyük bir müzisyendi aynı zamanda.
Çalamadığı bir ensturmandan söz etmek mümkün değil.Daha doğrusu eline alıp da çalamadığı ensturman yok diyelim.
Piyano,Bass gitar Elektro ve Akustik gitar bunlardan sadece bir kaçı.

Elvis Presley’den söz edip 1960’lı yıllardan çevirdiği filmlerden ve herkesçe (ve bir çok kişi tarafından abartılarak)kayıp olarak nitelendirilen yıllarından bahsetmemek olmaz.
Elvis’in beyaz perdede göründüğü ilk yıllar 1956 Love Me Tender (filmin müzikleri özelikle Love Me Tender şarkısı da oldukça ilgi çekicidir)filmine dek dayanır.Bu tarihten 1960’ların sonlarına dek 31 Hollywood filminde oynamıştır kral.
Bu filmlerden oyunculuk ve senaryo bakımından en ilgi çekici olan zamanında en büyük başarıya kavuşan kuşkusuz 1960 yılında G.I. Blues filmidir diyebiliriz.
Bu film aynı zamanda Elvis’in haksız yere askere alındığı ve askerliğini ağır şartlar altında almanyada tamamlayıp amerikaya dönüşünde çektiği film olarak da ilgi çekici olabilir sanırım.
Ben buna bir ıslah askerliği tanımını yakıştırıyorum.Kralın dolaysıyla Rock N Roll gençliğinin tüm dünyayı saran ve muhafazakar insanlarca eleştirilen hareketlerine davranışlarına karşı bir engelleme çabaysdı sanırım.
Kral’ın bu tarihten sonra çevirdiği filmler onun oyunculuk kariyerinde bir kayıp olarak nitelendirilebilir.
Elvis için bu filmlerin üzerinde çok da durmaya gerek yok.Çünkü bu filmler daha çok para amacıyla menajerinin uzun bağlayıcı anlaşmaları ile Kral’ın bir şekilde oynamaya mecbur edildiği filmlerdir.Ki bu dönem Kral’ın artık duruma resmen tepki gösterip film setlerini bırakmasıyla 1960’ların sonlarına dek sürmüştür.



Kral şanına yaraşır bir şekilde 1970’lerde geri dönmüş ve özellikle konser kayıtlarıyla yeniden bir numaralara yükselmiştir.
Kral elbetteki Rock N Roll’un ebedi ve tek kralı olmayı dünya genelinde milyonlarca fanının yüreğinde sürdürüyor.
Herkes biliyordur ki onun hakkında yapılan olumsuz ve haksız yorumlara rağmen (çok abartılan ve gerçeği yansıtmayan şişmanlığı ve 1960’lar dönemi)o Rock N Roll’un ebedi kralı olmayı hala daha sürdürecek.
Her zaman düşündüğüm üzere eğer yarın ölür ve bu güne dek hiç Elvis Presley şarksı dinlememişseniz gerçekten çok büyük bir kayıp içinde yaşamışsınız demektir.
Kral’ın müzik dünyasında ne denli önemli bir yere sahip olduğunu anlamak için John Lennon’ın sözünü hatırlamamız sanırım ki yerli olacaktır.

John Lennon: “Elvis’ten önce hiçbir şey yoktu. Elvis olmasaydı, Beatles da olmazdı.”



İkinci Bölüm



Elvis Presley Heartbreak Hotel şarkısını 1956 yılında ilk kez bir televizyon şovunda söylemişti.
Dünyanın Kral’ı tanımaya başladığı yıl olarak 1956 yılını ve Kral’ın Rock N Roll yıldızı olarak zirveye tırmanmaya başladığı olay olarak da bu televizyon şovunu gösterebiliriz.
Ama Elvis’in Müzik hayatı bundan çok daha öncesine dayanmaktadır.
Küçük bir çocukken kilisede söylediği ilahilere ve Fairy Dairy Show’da Old Shep’ ile ikincilik kazandığı 1945 yılına kadar…
Hatta daha gerilere beklide on birinci yaş gününe dek..Elvis için bir efsane ve Rock N Roll ile adı dünya genelinde eş anlamlı olan biri hakkında ne kadar şey söylense hakkında ne kadar övgü yazılsa azdır..

Burada hayatında Rock N Roll dinlememiş hatta duymamış insanlara bile Rock N Roll ile ismini Elvis Presley’i ezberletmiş birinden Rock N Roll’un yegane kral’ın dan söz ediyoruz.

I'm Counting On You…Blue Moon…ve benim için çok başka ayrı bir yeri olan.. I Want You, I Need You, I Love You..
Sonra çok özgün bir şarkı olduğunu düşündüğüm HOUND DOG Yine Kralın vazgeçilmezlerinden Elvis is Back albümde yer alan FEVER aynı plaktan örnek verebileceğim Soldier Boy…
Surrender…Artık yüreğimde yerini sağlamlaştırmış olan Love Me… Don't… Wear My Ring Around Your Neck…
Kuşkusuz klasikleşmiş bir parça.I feel So Bad…Tüm zamanların en güzel şarkılarından biri Devil In Disgutse…yine Don't Cry Daddy ..saf bir Rock N Roll parçası Burning Love.



Bu üstte saydığım koca bir tarihin ufacık kalıntılarından bile Elvis Presley’in neden Kral olduğunu anlayabilirsiniz…Tabi öncesinde bu şarkıları ondan dinlemeniz gerekiyor..
Bu şarkıları dinlerken Yeniden 50’ler 60’lar ruhumuzda içimizde yeniden beklide ilk kez şekilleniyor…
Aşk’ın anlamını yitirmediği ve aşk şarkılarının bazı duygular ile yazıldığı bestelendiği Rock N Roll’un isyan bayrağını gençliğin yeni yeni dalgalandırmaya en saf en gösterişsiz içten duygular ile başladığı yıllar.
Heavy Metal için nasıl ki 1980 ‘er önemlidir en saf en farklı Heavy Metal’in dönemleridir işte Rock N Roll içinde 1950’ler 60’lar da öyle.

Elvis Presley’in asker dönüşü 1960 da çıkardığı dönüşünün ilk plağı Elvis is Back kralın Almanyada askerlik yaparak hiç de yıpranmadığı hükümetin çabalarına rağmen aslında hala uslanmadığının en büyük göstergesiydi.
Bunu beklide Elvis’in yüreğinde yeni bir aşkla dönmüş olmasına bağlıyabiliriz.(emekli bir subayın üvey kız olan Priscilla Beaulieu aynı zamanda kral’ın karısı ve en uzun ilişkisini yaşadığı kadın)
1960’lar aynı zaman da Elvis’in G.I. Blues filminin saundrek çalışmasını yaptığı yıl olmasıyla da Türk fanlarca dikkate değer bir yıl.Çünkü G.I. Blues plağı ülkemizde Kral’ın ilk yayınlanan plaklarından.
1960 Yılı Elvis ve dolaysıyla Rock N Roll için bir dönümün başladığı klasik sayılacak eserlerin Elvis’in elinden ortaya çıktığı ve köklü değişikliklerin yaşandığı yıllardır.

Elvis’ten sonra onun ağzından dinlediğimiz yorumunu benimsediğimiz ve Elvis ile tanıdığımız şarkılar hala popileritesini korumakta.
Bunlardan 1988 Judas Priest Ram it Down albümünde yer alan Johnny B. Goode Manowar Warriors of the World albümde bulunan An American Trilogy sadece iki örnek.
Bu şarkıları bir de Elvis’in sesiyle dinlememiş olmak büyük bir kayıp olur.Üstelik bu şarkılar Elvis’in kendi beste ve sözleri bile olmamsına rağmen.Hatta Johnny B. Goode Elvis’in nadir söylediği ve yorumuna az rastladığımız şarkılardan.
Yine nadir şarkılardan bahsetmişken Welcome To My World da Kral’ın mutlak dinlenmesi gereken yorumlarından.Özellikle Aloha Form Havaii yorumu muhteşemdir.Bunu da bir dip not olarak bir köşeye yazmak lazım.
Johnny B. Goode şarksına yinede Judas Priest çok ayrı bir hava katmış olmasına rağmen Elvis’in yorumu çok daha farklı ve içten gelir bana.
İşte dinlediğimiz şarkıları notalar ve sözlerden ibaret görmeyince ruhumuzda çok daha farklı hisler bırakabiliyorlar.



Elvis’in mutlaka dinlenmesi gereken şarkıları elbetteki bu kadarla sınırlı değil
ve benim burada anlatamayacağım kadar da zengin bir repertuar bu.Ama kısaca bir şarkıdan daha bahsetmek istiyorum.

Elvis’in son kayıt günü olan Haziran 1970 günü kaydettiği ve fanlarınca ayrıca çok sevilen SYLVIA adlı şarkı da kralın edilip dinlenmesi gereken çalışmalarından.
Bu şarkı yine Elvis’e çok uyan ve ölümünden sonra onu tekrar tekrar bize hatırlatan eşsiz tarzıyla ilel ebet yüreğimizde yeniden ve yeniden hissedeceğimiz bir parça.
Yine Patch It Up da aynı dönemden mutlak dinlenmesi gereken bir şarkı daha.

Kısaca Elvis den bahsetmek ve yüreğimdeki şarkılarından örnekler vermek benim için bir hayli zordu.Her şarkıda içimden bir şeylerin geride bırakıldığını hissettim.
Yinede size Elvis’ten bana yaşattıklarından şarkılarındaki derin dünyadan ve naçizane edinebildiğim bilgiler çerçevesinde yaşantısından bahsetmeye çalıştım.
Anlayış gösterilmeli ki bu hiç de kolay bir yazı değildi benim için..Biraz önce dediğim gibi…

Burada hayatında Rock N Roll dinlememiş hatta duymamış insanlara bile Rock N Roll ile ismini Elvis Presley’i ezberletmiş birinden Rock N Roll’un yegane kral’ın dan söz ediyoruz.


Üçüncü (son) Bölüm



1960’ların sonları ve 1977.
Kral’ın başarılarla dolu parlak Rock N Roll yılları.

Kral’ın beyaz perdeden uzaklaşıp artık stüdyolara yeniden girip sahnelere dönmesi 1966 yılana dayanır.Bunun öncesinde Kral kendisi gibi efsane bir Rock N Roll topluluğu Beatles ile 1965 yılında bir buluşma gerçekleştirmişti.Hatta bu buluşmada Kral’ın I Feel Fine adlı Beatles şarkısının bir bölümünü Los Angeles da ki evinde bass gitarı ile çaldığı ve Paul McCartney’den büyük övgü aldığı da bilinir.

Bu efsanevi buluşmanın ardından Kral artık stüdyoya girmeyi ve müzikal kariyerine odaklanmayı 1966 yılında uygun görür.
1966 tarihinden sonraki Elvis albümleri ve konser kayıtları çok başarılı olmasının yanı sıra albümleri ile başta Grammy olmak üzere kazandığı ödüllerle Kral’ın en başarılı yıllarıdır.


Kral’ın geri döndüğü yıllar olarak 1970’lerin başlarını göstersek de 60’ların sonlarına doğru gerçekleşen olaylar yaptığı çalışmalar ve hayatındaki pek çok değişiklik Kral’ı yeniden zirvelere taşımıştır.
1967 yılında yaptığı albümü How Great Thou Art Kral’a Grammy ödülü kazandırmıştır.Yine aynı yıl Kral Priscilla Beaulieu ile hayatını birleştirir.
Bu iki çok güzel olayın Kral’ın hayatındaki ve yeniden zirveye tırmanma yolundaki katkısı kuşkusuz ki yadırganamaz.
1968 yılında Elvis’i büyük ölçüde yeniden bir numaraya yükselten NBC televizyon şovu Geri dönüş yapılır..Kral’ın hayatında bu televizyon programının yeri yadırganamaz..
Deyim yerinde ise Kral büyük ölçüde bu televizyon şovu sayesinde geri dönmüştür..(İsminden anlayabileceğimiz gibi.)
Ardından Kral yeniden turnelere çıkar ve 1970 yılında yeni bir çok kayıt yapar.



Kral 1970 ile 1975 arasında bir çok ödüle layık görülür.
1971 yılında çıkardığı He Touched Me’ ile ikinci kez Grammy ödülü kazanır aynı yıl Amerikan’ın en başarılı insanlarına verilen Bing Crosby’ ödülünü de kazanır.
1972 yılında çektiği Elvis On Tour altın küre ile ödüllendirildi.1973 yılında Aloha From Hawaii’ 40 ülkede naklen yayınlanır ardından da plağı çıkar piyasaya.40 ülkede naklen yayın sanırım bir çok ödülden daha prestijlidir.
Bu plakla ilgili bir de dip not:plağın üstünde Türkçe biz Elvis’i seviyoruz yazısı bulunmaktadır.Plağın genel dizaynı nedeni ile koyulan bu yazı pek çok farklı dilde de tekrarlanmaktadır.Ama en ilginç yanı bu plak ülkemizde yayınlanmamıştır.
1974’te Kral Memphis de konserler verir.Aynı yıl Memphis de verdiği konserde söylediği How Great Thou Art’ ile üçüncü Grammy ödülünü kazanır.
1975 yılında sağlık sorunları yaşayan Kral aynı zamanda 40 yaşına da gelmiştir artık ve aynı yılın sonlarında Pontiac Michigan da 62,000 kişiye bir yeni yıl konseri verir.



1977 yılında bir çok konser daha verdi Kral bu konserlerden fırsat bulamayıp yapılması planlanan yeni albümünü de çıkartamadı.Ama eski kayıtlardan ve konser kayıtlarından oluşan‘Moody Blue çıktı piyasaya.Yine aynı yıl içinde eski turnelerinden görüntüler içeren CSB televizyonu için bir de şovun yapılacağı haberi geldi.
1977’de Indianapolis’te Kral son Konserine çıktı.Bu konserle birlikte 1969 dan beri Kral toplam 1126 konser vermiş oluyordu.
Ağustos ayında yeni başlayacak turne için ömrü yetmedi.

Kral’ın bu 1970’li yıllar da gerçekleştirdiği provalar da ilgi çekicidir.Öyle ki bazı şarkıları ilk kez Kralın sesiyle bu provalarda duyarız.
Daha sonraları Kral’ın bu provalarının bazı kayıtları ölümünden sonra çıkan bir çok albümde ve best of da yer alır.
Üstelikte kayıtların bazılarında Elvis’in etrafındakilerin gülme sesleri ve özellikle 1970 yılındaki provaların iyi olmayan ses kalitesine rağmen.
Yine de bu provalar şimdilerde Elvis hayranları için paha biçilemez hazineler değerinde.



1970’li yılların turne konserler ve yeni albümlerle Kral’ın başarılarla dolu en yoğun yılları olduğunu söyleyebiliriz.


Son Not:
Bu yazıda Kral’ın başarılarla dolu son yıllarına dikkat çekmek istedim.Elbetteki Kral hakkında çok daha ayrıntılı ve titiz bilgiler verilmeli lakin elimden geldiğince Kral’ın pek çok kimsece dikkat edilmeyen geri dönüş ve parlak başarı yıllarını aktarmaya çalıştım.
Bu son Elvis yazısında önceki yazılarla birlikte fark etmeden yapmış olabileceğim
yanlışlardan dolayı her ihtimale karşın özür diliyorum…



Elvis Türk fan sitesi ve pek çok kaynaktan edindiğim bilgilerin ışığında yazdım.

Muhammet BERZAH

[Metal_Adam]

Arkadaşlar başlıkları birleştirdim. Söyleyecek sözü olan buraya buyursun...

[Metal_Adam]

Dünyanın en büyük Rock yıldızı esereri ölümünden sonra bile hala bu kadar popüler olmasını sağlıyor. Gerçekten hayranlık uyandırıcı.

[eddie_van_halen]

Tek kelimeyle KRAL!!!

Yazı çok bilgilendirici olmuş....Sağolasın..

[AspendoS]

adam süper bea hala adam dinleniyor

[hellsangels]

50'li yıllarda Irkçılığın dibine ne kadar inildiği dönemin amerikasında (Dorothy Counts fotoğrafını hatırlayalım) siyahi müzisyenlerle çalışıp rock 'n rollun kralı olmayı başaran ve de barışında kralı olmayı haketmiş efsaneye selamlar

[Dark 15]

Paylaşım için saol . Güzel parçaları var .

[BaRbY]

Zamanında kamyon şoförlüğü bile yapmıştır kendisi.Bir kez daha anıyoruz onu saygıyla.
Böle bi kral ile ilgili yazılacak her şeyi tek satır atlamadan yazmışsın, bize yazacak bişey bırakmamışsın...
Teşekkürler yazı için...

[Blashyrkh]

Yazı gerçekten güzel olmuş.Elvis Presley o kendine has stili ile sahnede büyülenmemiş kız bırakmaz. Hount Dog , Jailhouse Rock , Heartbreak Hotel , One Night ve daha nicesi...Elvis Presley'den başka kimsenin olamaz!..