Türk'ler kitap okur mu okumaz mı?

[berROCK]

BİZİM aydın kesiminde yaygın kabul gören bir "hurafe" vardır: "Türkler gazete ve kitap okumaz..."

En komiği de satışı 30-40 bini geçmeyen "yayın organlarında" zaman zaman dile getirilen akordu bozuk seslerdir:

"Türkiye’de işte bu yüzden gazete tirajları düşüktür."

Bunu söylerken de genellikle tirajı 400-500 bini geçen gazeteleri kastederler.

Gerçekten de böyle midir?

Türkler, gazete ve kitap okumaz mı?

* * *

Geçen hafta Ankara’da D&R mağazasının açılışında Kültür ve Turizm Bakanlığı Müsteşarı Mustafa İsen ile konuştum.

Bana, yayıncı çevrelerinde bilinen ama aydınların bu ’ukala’ kesiminin bilmediği bazı rakamlar verdi.

Türkiye’de yılda 25 bin yeni kitap yayınlanıyormuş.

Yılda 7 bin kitap çevrilip basılıyormuş.

İddia ediyorum.

Bu rakamlar, Avrupa Birliği’nin birçok ülkesinden yüksektir.

Sadece Avrupa Birliği değil.

Haziran başında Dünya Yayıncılar Birliği’nin (WAN) Genel Kurulu için Moskova’daydım.

WAN Genel Direktörü Timothy Balding, dünya basınının durumunu gösteren bir rapor sundu.

Raporun Türkiye’yle ilgili rakamları, kongreye katılan yayıncıların çoğunu şaşırttı.

Türk basınının tirajları yükseliyor.

Satılan günlük gazete sayısı 4.5 milyonu buldu.

Pazar günü bu rakam 5.5 milyona ulaşıyor.

Üstelik dünyada promosyon yasaklarının en ağır uygulandığı ülkelerden biri Türkiye.

* * *

Şimdi size bu rapordan bazı sonuçlar aktarayım.

Yunanistan’da satılan gazete sayısı 550 bin.

Diyeceksiniz ki nüfusu kaç?

Nüfusu 10 milyon.

Yani Türkiye’nin yedide biri.

Bu rakamı en basitinden 7 ile çarparsanız 3.5 milyonun biraz üzerinde bir rakam elde ediyorsunuz ki, bu Türkiye’nin altında.

Ayrıca Yunanistan AB üyesi, fert başına düşen geliri 16 bin dolar.

Nüfusunun yarısı Atina’da yaşıyor.

Yani gazete dağıtmak çok kolay.

Yunanistan öyle de İtalya, Fransa, İspanya gibi ülkelerde durum ne?

* * *

Oralarda da gazete satışları, Türkiye’nin çok üzerinde değil.

İtalya’da 5.5, Fransa’da 8, İspanya’da 5-6 milyon gazete satılıyor.

Yani İngiltere, Almanya ve kuzey Avrupa ülkelerini bir kenara bırakırsanız, Türkiye’de gazete satışı çok iyi.

Asıl çarpıcı sonuç, 1000 kişiye düşen gazete sayıları karşılaştırıldığı zaman ortaya çıkıyor.

Çünkü bu karşılaştırma, "gazete alabilecek yaştaki nüfus" üzerinden yapılıyor.

Türkiye’de nüfus çok genç olduğu için, gazete alacak yaştaki insanların oranı daha düşük oluyor.

Her 1000 kişiye düşen gazete satışlarında durum şöyle.

Türkiye’de 163 gazete.

Ya öteki ülkelerde ne kadar?

Sıkı durun.

Fransa 160, Polonya 132, Hırvatistan 116, İtalya 114, İspanya 112, Bulgaristan 92, Portekiz 68, Yunanistan 67.

Bir de en dipten örnek vereyim.

Doğu komşumuz Ermenistan’da 1000 kişiye satılan gazete sayısı 8.8.

* * *

Ve son bir rakam.

Gazetelerin okunma süresi...

Bu bakımdan dünya birincisi Belçika.

Günde ortalama 54 dakika.

Türkiye ise günde 46 dakikayla dünya beşincisi.

Bu raporu, "Türkiye’de kitap ve gazete okunmaz" diyen ’ukala’ aydınlara ithaf ediyorum...

n Ukala sözlükte; ’akıllılar, akıllı olanlar’ anlamındadır. Ancak ben, sözcüğü halkın kullandığı anlamda; ’bilgiçlik taslayan’, ’kendini akıllı ve bilgili sanan’ anlamında kullandım.

alıntıdır

[yasin889]

Gazete ve kitap çok okunuyor evet ama yinede okuduklarını faaliyete geçirebilecek gençler yetiştirilmeli.

[berROCK]

ki dikkat ediyorum,hatta araştırıyorum,ve hatta arkadaşlarıma soruyorum hepsinin kardeşi veya yeğenleri var 15 yaş ortalamasında.hepsinin de dediği tek şey"işe yarar son nesil biziz"(burda biz dedikleri 18- 25 yaş nesli)
derseniz ki bunu neye dayanarak söylüyorlar,yeni nesilden gözlemledikleri şudur ;kitap okuma alışkanlığının olmayışı,günde en az 6 saat televizyon başında kalmaları,ilgi alanlarının genelde komik film,silahlı çatışma dizileri,pop müziği icraa edenlere özenti,geçmiş tarihi sorgulamama ve günümüzde geçen trajedik olaylara ilgisizlikleri ve bunlardan kendilerine pay cıkarmayı düşünememeleri
belki bunların sebebi okuduklarını faaliyete geçirebilecek gençlerin yetiştirilmesinde etken rol oynayan bireylerin kendi düşünce tarzlarındaki kitapları ve yazı eserlerini aşılama isteği.yani bireysel yönlendirme olmamalı.birisi çıkıp da "fantastik okuyun","çizgi roman okuyun","şu tür siyeset okuyun"gibi kişisel yönlendirme yapmamalı.bir çocuğa her gün et yedirirsen,artık nefret etmeye başlayacaktır ve kendini bir anlık rahat hissetmek için farklı arayışa yönelecektir.bu farkı bulduğunda ona kısa yoldan haz verdiği içinde ona takılıp kalcaktır.
kısaca geniş ve derinlemesine ufkumuzu büyültecek eserleri daha fazla yaygınlaştırmalıyız etrafımıza.her meyveden tat almalıyız

[eddies_daughter]

evet gazete alınıyor ama kitabın yeteri kadar okunduğundan emin değilim.çünkü gazetede spor sayfası yok ya da magazin haberleri yok.yanlış anlaşılmasın Türkler gazate ya da kitap okumaz diye bir genelleme yapmıyorum ama karşılaştığım örnekler çok.kimin profilini görsem "kitap mı o da ne" gibi aptal saptal şeylerle karşılarşıyorum ya da "cin ali serisi" buna çok sinirleniyorum.tek yol,okumak,okumak,okumak!artık yaşıtımdakilerle düzgün bir muhabbete bile giremiyorum ya müzikten konu açılıyor ya filmlerden falan filan.hiç bi gencin bi kitabı tartışmaya yeltendiği yok.herkes böyledir demiyorum,yine var tabi düzgünce oturup birşeyler konuşabildiğim insanlar etrafımda ama karşılaştığım insan tipleri genelde böyle.bireysel yönlendirme olmamalı demişsin katılıyorum ama bazı eserlein mutlaka okunması gerekir örneğin dünya klasikleri.eğer kişi kend isteğiyle okumuyorsa bunları bence anne ve babanın burda ısrarcı olmaları gerektiğini düşünüyorum.he adam kitap okumak istemiyorsa zaten yapılacak pek bişey yoktur.ama kitap okunmalı,bol okunmlaı,her kitap okunmalı.

[endofthings]

yasin889 demiş ki:

Gazete ve kitap çok okunuyor evet ama yinede okuduklarını faaliyete geçirebilecek gençler yetiştirilmeli.

bencede çok okunuyor.yanı herkesın elınde kıtap olmasada gazete gormek mumkun.yolculuklar sırasında cogu ınsanın gazete kıtap okudugunu goruyorum.ama gerçekten faaliyet yok sanki.

[ARMADOR]

ortalamaya döküldüğnde günlük gazete satışında ülkemiz 10. sıradaydı zannederim ama ençok gazete okuyan ülke biziz buda kıraathanelerde vs. yerlerde bir gaeteyi bir çok kişinin okumasıyla gerçekleşiyor. Ama dediğim gibi en çok günlük gazete satan ülke değiliz diye biliyorum.

[Crysania]

Bence de okunuyor kitap ama zaten(şahsi fikrim yanılıyor olabilirim) kitap okyan eğitimli, bilgili, kültürlü bir insan göze batmadığı için yani ezik gençlik gibi dikkat çekmediği için, gençlik uçurumda gibi görünüyor. Kitap okuyan adam, aynı zamanda iyi bir gözlemcidir, çünkü kitap bir şekilde insana gözlem ve tasfir yeteneği kazandırıyor. Bu yüzden de olaylara dahil olmak yerine onları izlemeyi tercih edebiliyor. Bu insan arkadaşlarının yanında çok deli dolu olabilir belki, ama toplum içerisine çıkıldığı zaman, gözlem yeteneği otomatik olarak devreye giriyor, çevresini izliyor, dersler çıkarıyor, farkında olmadan kafasında kitap cümleleri kurgulayabiliyor. Bu yüzden de göze batmıyor.

[eddies_daughter]

Crysania demiş ki:

Bence de okunuyor kitap ama zaten(şahsi fikrim yanılıyor olabilirim) kitap okyan eğitimli, bilgili, kültürlü bir insan göze batmadığı için yani ezik gençlik gibi dikkat çekmediği için, gençlik uçurumda gibi görünüyor. Kitap okuyan adam, aynı zamanda iyi bir gözlemcidir, çünkü kitap bir şekilde insana gözlem ve tasfir yeteneği kazandırıyor. Bu yüzden de olaylara dahil olmak yerine onları izlemeyi tercih edebiliyor. Bu insan arkadaşlarının yanında çok deli dolu olabilir belki, ama toplum içerisine çıkıldığı zaman, gözlem yeteneği otomatik olarak devreye giriyor, çevresini izliyor, dersler çıkarıyor, farkında olmadan kafasında kitap cümleleri kurgulayabiliyor. Bu yüzden de göze batmıyor.

hmm,ben burdan özet olarak kitap okuyan insanın toplumda öne çıkmadığını çıkardım.bilmiyorum,emin değilim bundan.kitap okuyan insanın iyi bir gözlemci olduğuna sonuna kadar katılıyorum ama gözlemlemek de sonuca etkisi olacaksa önemlidir bence.kitap okuyan insanlar hem gözlemlemeli hemde gözlemlediği şeylerin sonucunda fikirlerini açıklamalı,sonucu belirlenmesinde rol oynamalı yani kendini belli etmeli ki kitap okuyan insanlar kendini belli ediyor bence.

[Crysania]

eddies_daughter demiş ki:

Crysania demiş ki: Bence de okunuyor kitap ama zaten(şahsi fikrim yanılıyor olabilirim) kitap okyan eğitimli, bilgili, kültürlü bir insan göze batmadığı için yani ezik gençlik gibi dikkat çekmediği için, gençlik uçurumda gibi görünüyor. Kitap okuyan adam, aynı zamanda iyi bir gözlemcidir, çünkü kitap bir şekilde insana gözlem ve tasfir yeteneği kazandırıyor. Bu yüzden de olaylara dahil olmak yerine onları izlemeyi tercih edebiliyor. Bu insan arkadaşlarının yanında çok deli dolu olabilir belki, ama toplum içerisine çıkıldığı zaman, gözlem yeteneği otomatik olarak devreye giriyor, çevresini izliyor, dersler çıkarıyor, farkında olmadan kafasında kitap cümleleri kurgulayabiliyor. Bu yüzden de göze batmıyor. hmm,ben burdan özet olarak kitap okuyan insanın toplumda öne çıkmadığını çıkardım.bilmiyorum,emin değilim bundan.kitap okuyan insanın iyi bir gözlemci olduğuna sonuna kadar katılıyorum ama gözlemlemek de sonuca etkisi olacaksa önemlidir bence.kitap okuyan insanlar hem gözlemlemeli hemde gözlemlediği şeylerin sonucunda fikirlerini açıklamalı,sonucu belirlenmesinde rol oynamalı yani kendini belli etmeli ki kitap okuyan insanlar kendini belli ediyor bence.

Denek istediğim o değil, yani mesela yolda gidiyorsun, bir grup bağımlılığı cesaret sanan genç geçiyor "hhahhha hihhiihi" şeklinde. Dikkat çekmekle kastettiğim bu. Göze batıyorlar. Yani ortamı geldiğinde, mesela bir tartışma grubunda, ya da okulda, kitap okuyan insan kendini belli eder, sivrilir, etkili konuşur, konuştuğunu dinletir, herkes de zevkle dinler. Dikkat çekmekle kastettiğim bu değil. Dikkat çekmekle kastettiğim, göze batmak, halkı rahatsız etmek. Yine örneğin dikkat edin, haber kanallarında hemen hemen hiç genç bir öğrencinin zekası konu edilmez, hep sorunlu insanlardır haberlerin konusu. Genç ve kültürlü bir insanın haber olması ancak bir ödül aldığı zaman gerçekleşir. Dikkat çekmekle kastettiğim buydu. Yoksa ben de katılıyorum, kitap okuyan insanın mensubu bulunduğu kesimin içinde zekasıyla ve bilgisiyle parlayacağına.

[eddies_daughter]

Crysania demiş ki:

eddies_daughter demiş ki: Crysania demiş ki: Bence de okunuyor kitap ama zaten(şahsi fikrim yanılıyor olabilirim) kitap okyan eğitimli, bilgili, kültürlü bir insan göze batmadığı için yani ezik gençlik gibi dikkat çekmediği için, gençlik uçurumda gibi görünüyor. Kitap okuyan adam, aynı zamanda iyi bir gözlemcidir, çünkü kitap bir şekilde insana gözlem ve tasfir yeteneği kazandırıyor. Bu yüzden de olaylara dahil olmak yerine onları izlemeyi tercih edebiliyor. Bu insan arkadaşlarının yanında çok deli dolu olabilir belki, ama toplum içerisine çıkıldığı zaman, gözlem yeteneği otomatik olarak devreye giriyor, çevresini izliyor, dersler çıkarıyor, farkında olmadan kafasında kitap cümleleri kurgulayabiliyor. Bu yüzden de göze batmıyor. hmm,ben burdan özet olarak kitap okuyan insanın toplumda öne çıkmadığını çıkardım.bilmiyorum,emin değilim bundan.kitap okuyan insanın iyi bir gözlemci olduğuna sonuna kadar katılıyorum ama gözlemlemek de sonuca etkisi olacaksa önemlidir bence.kitap okuyan insanlar hem gözlemlemeli hemde gözlemlediği şeylerin sonucunda fikirlerini açıklamalı,sonucu belirlenmesinde rol oynamalı yani kendini belli etmeli ki kitap okuyan insanlar kendini belli ediyor bence. Denek istediğim o değil, yani mesela yolda gidiyorsun, bir grup bağımlılığı cesaret sanan genç geçiyor "hhahhha hihhiihi" şeklinde. Dikkat çekmekle kastettiğim bu. Göze batıyorlar. Yani ortamı geldiğinde, mesela bir tartışma grubunda, ya da okulda, kitap okuyan insan kendini belli eder, sivrilir, etkili konuşur, konuştuğunu dinletir, herkes de zevkle dinler. Dikkat çekmekle kastettiğim bu değil. Dikkat çekmekle kastettiğim, göze batmak, halkı rahatsız etmek. Yine örneğin dikkat edin, haber kanallarında hemen hemen hiç genç bir öğrencinin zekası konu edilmez, hep sorunlu insanlardır haberlerin konusu. Genç ve kültürlü bir insanın haber olması ancak bir ödül aldığı zaman gerçekleşir. Dikkat çekmekle kastettiğim buydu. Yoksa ben de katılıyorum, kitap okuyan insanın mensubu bulunduğu kesimin içinde zekasıyla ve bilgisiyle parlayacağına.

hmm anladım demek istediğini.o zaman katılıyorum sana

[ZihNefeNd]

Silinmiştir. Türkçe kurallarına aykırı! Elesius

[Crysania]

Duyarlılığınız için teşekkürler, Elesius.

[bathory]

Duyarlılığınız için teşekkürler ancak tüm mesajı büyük harfle yazmak kurallara aykırıdır. Düzenlerseniz yardımcı olursunuz, aksi halde mesajınız silinebilir, değiştirilebilir. Elesius

ŞİMDİİİ... TÜRKİYE'DE YENİ YENİ ÇIKAN, YAYINCILIK VE TELİFLERLE İLGİLİ BİRTAKIM KANUNLARDAN SONRA MANTAR MİSALİ YENİ YAYİNEVİ TÜREDİ. TÜRKLER KİTAP OKUMUYOLARDI DA BİRDEN OKUMAYA MI BASLADILAR DA BU KADAR YAYINEVİ ÇIKTI? BİRİNCİSİ BU YAYINEVLERİ ÇEREZ YA DA SABUN KÖPÜĞÜ DİYE TABİR EDİLEN VE KİŞİYE PEK BİŞEY KAZANDIRMAYAN KİTAPLAR YAYINLAYARAK KÜLTÜR SEVİYESİNİN DÜŞMESİNE YARDIMCI OLUYOLAR. BİZİM HERŞEYİN KOLAYINA ALIŞMIŞ MİLLETİMİZ DE BUNLARI OKUYUNCA KENDİNİ KİTAP OKUYORUM SANIYO. AYRICA BU YAYINEVLERİNİN BELLİ BİR YAYIN ETİĞİ VE KALİTE KAYGISI OLMADIĞI GİBİ, BAŞKA YAYINEVLERİNİN ÇEVİRİLERİNİ BASKA İMZALARLA KULLANIP İNSANLARIN EMEĞİNİ DE ÇALIYOLAR. ASLINDA RESMEN KORSAN YAYINCILIK YAPIYOLAR. FARKINDA DEĞİL MİSİNİZ İNSANLARI SÜREKLİ MİSTİK KONULARLA YA DA TARİHİN GERÇEKLİĞİ BİLE TARTIŞILR OLMASI Bİ YANA TAMAMEN MAGAZİNSEL TARAFLARIYLA OYALIYOLAR. DİKKATLERİ BU TARZ KONULARA ÇEKMEYE ÇALIŞIYOLAR. KISACA İNSANLARA BİŞEY KAZANDIRMAK GİBİ Bİ AMAÇLARI YOK.
İKİNCİSİ GAZETE SATIŞLARI. HABERİYLE, YORUMUYLA, DOĞRULUĞUYLA VE TAVRIYLA GERÇEKTEN KALİTELİ KAÇ TANE GAZETE VAR VE ONLAR NE KADAR SATILIYO BUNA BAKMAK LAZIM. YANİ BU İNSANLAR GAZETEYİ AÇINCA ONUN BUNUN G.TÜNÜ BAŞINI GÖRMEKLE GAZETE OKUYORUZ FALAN DİYEBİLİYOLARSA DOĞRU BİZ ÇOK OKUYAN BİR TOPLUMUZ. FRANSA'DA 1 İNSAN YILDA ORTALAMA 7 KİTAP OKURKEN TÜRKİYE'DE 6 KİŞİYE 1 KİTAP DÜŞÜYOMUŞ... İÇLER ACISI BİR DURUM. ÇÜNKÜ BİZDE BÖYLE BİR ALIŞKANLIK VE KÜLTÜR OLUŞMAMIŞ. İNSANLARIN BEYİNLERİNİ BESLEMEKTEN ÇOK DAHA ÖNEMLİ BİR DERTLERİ VAR: DIŞ GÖRÜNÜŞLERİNİ VE CEPLERİNİ BESLEMEK.
BENCE İNSANIN KİTAP OKUYORUM DİYEBİLMESİ İÇİN KENDİNE BİR KALİTE OLUŞTURMASI YA DA EN AZINDAN OLUŞTURMAYA BAŞLAMASI GEREKLİ.

[bathory]

eddies daughter her kitap okunmalı demissin. iyi düsün bence çünkü bu memlekette sibel gökçe doğuş hülya avşar ya da radyo djleri vs de kitap yaziyo. nerden biliyosun diyenler için özel not: işim bu. kitap-yayın. dolayısıyla hepsinden haberim oluyo.

[eddies_daughter]

bathory demiş ki:

eddies daughter her kitap okunmalı demissin. iyi düsün bence çünkü bu memlekette sibel gökçe doğuş hülya avşar ya da radyo djleri vs de kitap yaziyo. nerden biliyosun diyenler için özel not: işim bu. kitap-yayın. dolayısıyla hepsinden haberim oluyo.

bence onlar kitap yazmıyo...her kitap okunmalı derken onu kastemedim ki.her çıkan kitabı okumanın mümkünatı yok zaten.benim demek istediğim "şu yayınevini sevmiyorum ben bana göre değil",ya da "şu yazarın düşünceleri bize ters,kitabını okusak nolur okumasak nolur" gibi tavırlar.o bakımdan her "yazarın" kitaplarıdan elinden geldiğince okumalısn,her cinsten..değişik tarzlar ve düşünceler görmelisin.onu anlatmaya çalışmıştım ben.