Black Sabbath -/- SABOTAGE

[Dante]

Sabbath ın bel kemiği olarak bakıyorum bu albüme.Sorunların,yinelemelerin [albüm yapıları bazında] aynı zamanda yenilemelerin başlayacağı dönemin başlangıcı,gündemi sarsmış,yakıp kavurmuş albümlerin bitişi de diyebilirizy da azaışı.Elbetteki bunu içerik bazında söylüyorum.Yoksa Iommi grupta oldukça teknik açısından Sabbath Ozzy siz diğer tüm albümlerde de kalite ve usta idi.Ancak Sabotage.Bambaşka ve çok çok özel bir albümdür.

Parça tarzlarının daha bir karmaşık hale geldiği,sürelerin uzadığı,riff zenginliğinin daha da çoğaltıldığı bir albümdür Sabotage.En önemlisi içeriğin daha ağır ve derin bir didaktizme dönüştüğü bir albümdür.Paranoid ile başlayan psikolojik tahliller ile yazılmış sorgulayıcı parçalar diğer albümde devam ettiği gibi bu albümde de mevcuttur.Nitekim bahsettiğim kritere en iyi uyan parçalardan ilki Megalomania dır.Yani insanlara yüksekten,yukardan bakma hastalığı.Bir nevi kibir,gururun aşırısı,diktatörlük ya da her ne deniyorsa.

Parça direk dışa vurumlarla işlenmemiş.Acaba diyor,elemanın iç dünyası da etkili oluyor mu bu psikolojik bozukluğa diye bir sorgulayış hakim.Rüyalarım,duygu ve fantazilerim,aklım ve huylarıma etki ediyor,insanlar ile olan ilişkilerimin boyutlarının ölçüsü müdür bunlar dercesine.

Şizofrenik belirtiler de yok değil.Düşünen,hayal gücü çok gelişmiş insanların yakalandığı bu hastalığı düşünün.Düşüne düşüne bir çıkmaza girdiğinde kafayı yeme derecesine gelen,halüsinasyonları ürettiği çözümler sanan insanları düşünün.Parçada neden hayatımdan çıkıp gitmiyorsun,neden insanlar beni yalnız bıraktı haykırışları,bu çıkmazın o insanın üstündeki içe kapanıklaşma sonuçlarını anlatır derecededir.

Ve bu karmaşada zihninin bulandığını,bu bulanıklığı giderecek bir umudun olduğunu,olması gerektiğini belirtircesine lirikler.Yarının hayaletleri,hayaletlerim,buradaki terimlere yüklenen anlamlar,insanların şeytanları olarak da düşünülebilir ; kurnazca insanın iradesine hükmeder ; arkandakileri kafana takma,yaptıklarını veya yapacaklarını özgürce yap,mutlu olmamak için engel olan ne var gibi sözler ile bunu betimler derecede sözler mevcuttur.

Ki bu kısmın başladığı dakikalarda müziğin akışı ve ritmi de değişiyor.Azmettirici bir tempo başlıyor ve o iradeye hükmeden bulanık zihnin şeytanlarının haykırışları misali Ozzy yorumu giriyor devreye.

Tüm bu iç savaş,dışa etki edecek o davranışların bir alt yapısı,bir hazırlanış devresi olarak işlenmiş sanki.Dediğimiz o insanları yüksekten görme davranışının altındaki psikolojik olağanlar ele alınmış resmen.Adeta psikoloji veya ilim dersi veren bir parça Megalomania.

Sonlara doğru ise içindeki o şeytanda kurtulmak maksadı ile pazarlık yaparcasına işlenmiş sözler.Yolu bulmak için ödeme yapmam gerekir mi veyahut gerçeği kabullenip geldiğim halin betimlemesi olan "hastalık" a razı olmalıyım dercesine lirikler.

Duygu ve zihnin karmaşa bazında geldiği doruk noktada kişi haykırışlarını artırır ve şizforenilik ile kibir hastalığının olağanlığını kabullenme evresine girdiğini betimler.Ozzy nin haykırışları da olay örgüsünü muhteşem bir şekilde bizlere sunar.Bass vuruşlarının insanı sarhoş edebilecek etkisi ile Iommi nin o leziz soloları Ward un da müthiş davul temposu ile birleşince,sözün bittiği yerde Sabbath enstrumanlarının ve yeteneklerinin sırası başlamış olur.

İç savaşın dışa olan sonuçları hakkında müthiş bir ders veren Sabbath,Paranoid den sonraki ciddi felsefik ve toplumsal değerlere sahip parçalardan birine de bu albümde Megalomania ile imzasını atmıştır.Müzikal insanı,içeriği kadar sarhoş edebilecek bir yapya ve karmaşıklığa sahiptir.

Albümü didaktik yapan bir başka parçalardan birisi de çok önemli bir içeriğe sahip olan The Writ tir.Bu noktada anahtar bir kelime çok işime yarardı.Ancak şuanki şartlarım parçanın Türkçe çevirisine zaman ayırmama izin vermiyor.Bu parça hakkında şunu söylemeleyimki girişteki çocuk ağlama sesi Ozzy ile Ward un canlandırmasıdır.Ozzy i daha önce de garip vokallerde görmüştük :=) The Writ e daha sonraları kesinlikle döneceğim.KEsinlikle ele alınması gereken bir parça.Bilgisi olan varsa benden önce davranırsa çok makbul geçer...

Am I Go Insane ise bir radyo parçası imiş.Yalnız radyo parçası olmasının yanı sıra herhangi başka türlü bir kaydı da yapılmamış.Sound veya lirik açısından değiştirilmemiş yani.İçerik ise tam bir çılgınlık.Bir noktaya değindirdiğimizde bir kişinin toplumu içindeki kargaşa ortamından dolayı kafayı yeme ile yememe arasındaki paranoyanın sorgulamasını yapmasıdır.

Everybody's looking at me
Feeling paranoid inside
When I step outside I feel free
Think I'll find a place to hide

parçanın tanımına yeterli gibi.

Tell me people
Am I going insane, insane
Tell me people
Am I going insane, insane

nakaratı da hakeza.

So I'm telling all you people
Listen while I sing again
If I don't sound very cheerful
I think that I'm a schizophrene

kısmı ise ben de mi yoksa toplumda mı bir sorun var sorusunun haykırışını temsil eder gibi.Tabiki tüm parçayı bir kişinin ağzından çıkan delice sözlerden öte toplumsal bir noktaya değinilmiş bir şarkı olarak ele alırsak...Çok eğlenceli bir parçadır.Ozzy şov vardır :=)

Ensturmental çılgınlığı bu albümde de Supertzar ile devam etmektedir.

Ve albümün en can alıcı parçalarından birisi daha.Symptom of the Universe.Evrenin yaratılışı,yaratılış hikayesi veya yanlış bilmiyorsam.Bu temadan yola çıkarak parçayı ele alırsak,iki ilk insanın yaşadığı ve yaşattığı olaylar da ele alınmış gibi.

Woman child of love's creation, come and step inside my dreams

cümlesine bu açıdan baktığımızda göndermelerin mevcut olduğunu anlar gibi oluyoruz.Çok garip bir nokta olacak ama sanki Adem ile Havva nın ilk günahı işledikten sonra dünyaya gönderilmelerinden bir aşka teması çıkarılmış gibi :=) Günahların bedeli,evrenin başlangıcı ve el ele göklerden aşağılara inen,mana itibariyle göklerde dolaşan iki aşığın hikayesi.Bakış açısı ile parça farklı boyutlara geçebilir elbette.Ancak bu temadan bakacak olursak sözleri de ele aldığımızda aklıma ilk gelen tahlil bu oldu :=) Nitekim

Take my hand and we'll go riding through the sunshine from above
We'll find happiness together in the summer skies of love

sözleri salla günahı yeni bir gezegende yeni bir ırkın başlangıcı olarak aşkımızı yaşamaya başlayalım dercesine bir havada benim açımdan :=) Elbette parça hakkında net bilgisi olan buyursun paylaşsın,o zamana kadar bu güzel tanımla bu güzide parçanın keyfini sürmek en güzelidir. :=) Müzikal anlamda SAbbath ın en kararlı olduğu parçalardan birisidir.Klasik Sabbath ritm değişikliği ve parçanın tamamıyle yön değiştirmesi olayı burada da mevcuttur.Başı ve sonunun farklı olmasına rağmen bu kadar güzel başlayıp bu kadar güzel biten başka parça var mıdır acaba ? :=)

Bahsini ettiğim didaktik albüm temasını Hole in the Sky parçasında da görür gibiyiz.Parça toplumunun belli konularının yanlışlıklarını görmüş de gökyüzüne bakıp içten içe düşünen bir insan profili çiziyor gibi bir hava estiriyor.Delinmiş göğe bakıyorum.Gökyüzünün büyüklük ve genişliğini düşünecek olursak buradaki deliğin boyutu ve kullanılış amacı hakkında edebi bir bilgi sahibi de olabiliriz :=)

I'm living in a room without any view
I'm living free because the rent's never due
The synonym of all the things that I've said
Are just the riddles that are built in my head

kısmı parça hakkında önemli bilgiler vermektedir.Manzarası olmayan bir odada yaşıyorum.Bedava yaşıyorum çünkü kira asla hakedilmedi.Kirayı asla haketmedi veya.Kira kelimesini bedel olarak değiştirdiğimizde ise kıtanın daha geniş anlamlar kazanabileceğinin de altını çiziyoruz.Söylediklerimin eş anlamlısıkafamdaki bilmece yapılarında mevcut gibi birşeyler çıkıyor.Sorunların cevapları ya da manaların derinlikleri kafamdaki hayat bilgilerinde mevcut der gibi.

Toplumun can çekişen kesmini ele alan,kötülüğü eğlence haline getirmiş insanlara bakıyorum.Batının doğuya indirgendiğini görüyorum.Yani dünya insanlığının hızla yön değiştirdiğini,kültürlerin birbirilerini yobazlaştırma seviyesinde etkilediğini betimliyor diyebiliriz.Açgözlülük ile aşk veya sevgi olaylarını yiyen bir canavara dönüşen insanların varlığından,elindeki suçların kendisine kar kalan insanların yaşantılarından bahsetmekte gibidir.

Thrit It All da ise inançlar ya da karmaşıklaşmış zihinlerin inanç noktasındaki çelişkileri ya da tavsiyeleri ile insanlar arasındaki etkileşiminden bahsetmekte olduğunu söyleyebiliriz.Yardım etmeyecek misin İsa ? Yaşadığımız dünyayı görüp şarkılaırmın özgürlüğü kılacağını,özgürlüğümün altına dönüşeceği anı..O anda soracağım soru cevabının etkili olması şartı ile değer kazacanacağı betimlemelerinde bulunan lirikler.Yine gözüpek bir üslup ile sorgulama biçimi.Ozzy haykırışları ile hayat bulmuş bir vaziyette önümüze sunulmuş.

Albüm notları arasında The Writ in sonlarına doğru veyahut da bitişinden sonra alçak ses kaydı ile "Blow On a Jug" ile başlayan bir nakaratın varlığından söz edilmektedir.Sözleri şu şekildedir ;

Blow on a Jug
Everybody come on - blow on a jug
Be like me and blow on a jug
I want you to blow on a jug
Everybody begin - blow on a jug

Bu kısım The Writ in bitişindeki melodi arkasında mı gizlidir,ilk kayıtlarda The Writ in bitişinden bir onbeş yirmi saniye sonraki boşlukta mı vuku bulmaktadır çıkaramadım.Konu hakkında The Writ ten sonra süregelen bir nakarat olarak bahsedilmiş,ötesine geçilmemiş.Mutlaka bir anısı ve hikayesi vardır elemanlarda deyip geçiyoruz.Dont Start parçası aynı açıdan hakeza... :=)

Sonuç olarak SAbotage SAbbath ın en olgun albümlerinden birisidir.Devamlı olmasını isteyebileceğim bir Sabbath sound una sahiptir.Parçalar olabildiğince derin manalar içermekte,sözler ebedi bir nitelikte işlenmektedir.Technical Ecstasy ve Nver Say Die ın Sabbath sound unu da hatırladığımızda Sabotage en başta bahsettiğim o "dönem" çizgisinde çok önemli bir noktaya sahiptir.Sanki eleman değişiklikleri biliniyor,sound ve tarz değişimi,müzikalite ve kalite değişimi tasarlanmış da ona göre son eski Sabbath tarzı yakalanmış bir albüm olarak piyasaya sürülmüş.Ne olursa olsun Megalomania gibi bir şahesere barınak olmuş bir albümdür.Sabbath ın dediğim gibi bence en oturmuş albümlerinden birisidir.Çok çok önemlidir benim için.

not : parçalar hakkında bilgileri olanlar paylaşımlarını esirgemesinler.Ben parçalar hakkındaki tahlilleri bizzat can alıcı kısımların çevirilerini yapıp,okuyup anlama,idrak etme ve yorumlama noktasında gerçekleştirdim.Yazılış ve çalınış hikayeleri hakkında uzun zamandır araştırmalar yapıyorum ancak kayda değer bilgiler bulamadım.Ne çare deyip çevirilere kabaca başladım ve neyin olabilirliğini gözden geçirdim.Bu nedenle bildiğiniz her türlü resmi bilgi,parçalar hakkındaki tahlillere bazı yerlerde destek olacaktır,bazı yerlerde varsa düzeltme.Black Sabbath albüm kritiği yapmak birçok grubununkini yapmaktan daha da zor.Elbette bir Maiden ile boy ölçüşemez bu noktada ya da bir Zeppelin ve Priest ile.Ancak çok önemli bir konuma sahip olduğunu da bu albüm ve diğerleri ile yeterince gösterdi.

Albüm kapağından bir görünüm ;



Parçalar ;


1. Hole in the Sky (4:00)
2. Don't Start (Too Late) (0:49)
3. Symptom of the Universe (6:2
4. Megalomania (9:40)
5. The Thrill of it All (5:52)
6. Supertzar (3:42)
7. Am I Going Insane (Radio) (4:15)
8. The Writ (8:09)
9. Blow on a Jug (0:23)


CREATOR OF HEAVY METAL just fuckin' Sabbath bloody guys !!!

:=)

[Thrashmania]

Alıntı:

Parça tarzlarının daha bir karmaşık hale geldiği,sürelerin uzadığı,riff zenginliğinin daha da çoğaltıldığı bir albümdür Sabotage.En önemlisi içeriğin daha ağır ve derin bir didaktizme dönüştüğü bir albümdür

bu albüm bana göre black sabbath albümü ile başlayıp , master of reality albümü ile devam eden , sabbath bloody sabbath ile tavan yapan Black Sabbath fırtınasının yavaş yavaş dindiği albümdür...

dikkatimi çekenler ozzynin vokal tarzı bu albümle beraber iyice oturuyor.(bkz. Symptom of the Universe)

neyse abi emek vermişsin hazırlamışssın teşekkür ediyorum kendi adıma...

[Dante]

Symptom of the Universe de tekdüze bir vokal hakim aslında.Aynı ton ve aynı yorumda ilerliyor parça Ozzy açısından.Ancak melodi değişiminin başladığı yerde vokal de yön değiştiriyor tabi...

[Dante]

Aslında bu konuyu sabitlemeyecektim.Çünkü birçok yönden eksik bir Black Sabbath albüm kritiği.Ancak Megalomania ve Symptom of the Universe tahlilleri [tahmini ama güçlü analizler] işi biraz kurtarıyor.İçim içime sığmadığından ve bir tane de Black Sabbath konusu sabit olsun dediğimden ve albümün Sabbath için önemli bir yere sahip olmasından dolayı konuyu sabitliyorum.Tam manasıyla dört dörtlük bir Black Sabbath albüm kritiği yapmak cidden çok zor.Açılmış tüm Sabbath konularında ilgili albüm hakkındaki çalışmalarım sürecektir.

[Thrashmania]

Horned_Hand demiş ki:

Aslında bu konuyu sabitlemeyecektim.Çünkü birçok yönden eksik bir Black Sabbath albüm kritiği.Ancak Megalomania ve Symptom of the Universe tahlilleri [tahmini ama güçlü analizler] işi biraz kurtarıyor.İçim içime sığmadığından ve bir tane de Black Sabbath konusu sabit olsun dediğimden ve albümün Sabbath için önemli bir yere sahip olmasından dolayı konuyu sabitliyorum.Tam manasıyla dört dörtlük bir Black Sabbath albüm kritiği yapmak cidden çok zor.Açılmış tüm Sabbath konularında ilgili albüm hakkındaki çalışmalarım sürecektir.

abi dio'lu 2 albüm hakkında araştırma yapıyorum haberin olsun bitince kritiği yazar açarım konuları...

[Dante]

Bekleriz

[Elesius]

The Writ işte bu 8 dakiklık şarkı...
Sadece Sabbath hakkında değil, Rock ve Metal'in ne olduğu, Metal'de kimlerin neden yeri olmadığına dair harika mesajlar var.